Πλοήγηση
   

Ξενοιασιά στη Φύση !

Παρατήρηση Πουλιών

'Αρθρο της βιολόγου κας Μαρίας Δημάκη
σχετικά με τις ευκαιρίες παρατήρησης πουλιών στην Μήλο και τις δακτυλιώσεις

Μαρία Δημάκη
Βιολόγος
Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας
Αναπτυξιακή Εταιρεία Κυκλάδων

Η Μήλος διαθέτει ποικιλία οικοσυστημάτων όπως ελαιώνες, καλλιέργειες, φρυγανικά οικοσυστήματα, μακία βλάστηση και υγροτόπους που φιλοξεξενούν πλούσια ορνιθοπανίδα.

Στο νησί φωλιάζουν γύρω στα 43 είδη πουλιών και περίπου 21 είδη παραμένουν καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου.
Πολλά είναι τα είδη που χρησιμοποιούν το νησί σαν σταθμό, τόσο κατά τη διάρκεια των μεταναστεύσεών τους όσο και κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Συνολικά έχουν παρατηρηθεί περίπου 160 είδη πουλιών στο νησί.

Η άνοιξη είναι η καλύτερη εποχή για να παρατηρήσει κάποιος πουλιά στη Μήλο. Ιδιαίτερα στους υγροτόπους του νησιού οι οποίοι είναι εξαιρετικά σημαντικοί για την ορνιθοπανίδα. Εκεί σταματούν πουλιά για να βρουν τροφή και να συνεχίσουν το ταξίδι τους.
Την άνοιξη μπορεί να δει κανείς στη Μήλο:
  • πέντε είδη ερωδιών,
  • ακόμα και τον σπάνιο Πορφυροτσικνιά Ardea purpurea
  • Χαλκόκοτες Plegadis falcinellus
  • γλαρόνια
  • πολλά άλλα χαραδριόμορφα
Οι υγρότοποι του νησιού, όπου μπορεί κανείς να παρατηρήσει διάφορα είδη της ορνιθοπανίδας είναι:
  • η Αχιβαδόλιμνη
  • η Αλυκή
  • το Ριβάρι
  • ο Προβατάς
Πολλά είδη Στρουθιομόρφων (μικροπούλια) περνούν από τη Μήλο κατά την ανοιξιάτικη μετανάστευση.
Μερικά από αυτά είναι:
  • ο Αμπελουργός Emberiza melanocephala
  • διάφορα είδη μυγοχαφτών (όπως ο Κρικομυγοχάφτης Ficedula albicollis)
  • διάφορα είδη αετομάχων (όπως ο Κοκκινοκεφαλάς Lanius senator)
Στις ακτές του νησιού μπορεί να δει κανείς:
  • Θαλασσοκόρακες Phalacrocorax aristotelis
  • Μύχους Puffinus yelkouan
Eίδη αρπακτικών που έχουν παρατηρηθεί στο νησί είναι:
  • ο Πετρίτης Falco peregrinus
  • ο Σφηκιάρης Pernis apivorus
  • ο Φιδαετός Circaetus gallicus
  • o Καλαμόκιρκος Circus aeruginosus
  • o Στεπόκιρκος Circus macrourus
  • ο Λιβαδόκιρκος Circus pygargus
Αργά την άνοιξη, μετά τα μέσα Μαΐου μπορεί να παρατηρήσει κανείς και τον Μαυροπετρίτη Falco eleonorae που φτάνει από το ταξίδι του από τη Μαδαγασκάρη.

Το καλοκαίρι μπορεί να δει κανείς στη Μήλο μόνο τα είδη πουλιών που αναπαράγονται στο νησί. Ορισμένα από αυτά παραμένουν όλο το χρόνο στο νησί, όμως υπάρχουν και εκείνα που έρχονται την άνοιξη, αναπαράγονται στο νησί και φεύγουν το φθινόπωρο.
Τα πιο συνηθισμένα είδη είναι:

  • ο Μαυροτσιροβάκος Sylvia melanocephala που παρατηρείται κυρίως σε θαμνότοπους
  • ο Κατσουλιέρης Galerida cristata

Στο νησί φωλιάζουν 4 είδη αρπακτικών πουλιών:
  • το Βραχοκιρκίνεζο Falco tinnunculus
  • η Γερακίνα Buteo buteo
  • ο Μαυροπετρίτης Falco eleonorae - Πολύ σημαντική είναι η αποικία του Μαυροπετρίτη στα δυτικά του νησιού που αποτελείται από περίπου 40 άτομα
  • ο Σπιζαετός Hieraaetus fasciatus
Στο νησί υπάρχουν και 3-4 άτομα Κόρακα Corvus corax, τα οποία φαίνεται να φωλιάζουν στο νησί

Τα παρακάτω είδη της ορνιθοπανίδας μένουν όλο το χρόνο στη Μήλο:

  • Νησιώτικη Πέρδικα Alectoris chukar
  • Σταχτοτσικνιάς Ardea cinerea
  • Κουκουβάγια Athene noctua
  • Γερακίνα Buteo buteo
  • Κόρακας Corvus corax
  • Κουρούνα Corvus corone
  • Λευκοτσικνιάς Egretta garzetta
  • Βραχοκιρκίνεζο Falco tinnunculus
  • Κατσουλιέρης Galerida cristata
  • Νερόκοτα Gallinula chloropus
  • Ασημόγλαρος Larus michahelis
  • Γαλαζοκότσυφας Monticola solitarius
  • Σπιτοσπουργίτης Passer domesticus
  • Θαλασσοκόρακας Phalacrocorax aristotelis
  • Δεκοχτούρα Streptopelia decaocto
  • Μαυροτσιροβάκος Sylvia melanocephala
  • Νανοβουτηχτάρι Tachybaptus ruficollis.
Οι υγρότοποι του νησιού είναι πολύ σημαντικοί για τα πουλιά που περνούν τον χειμώνα τους στη Μήλο.
Εκεί μπορεί να δει κανείς διάφορα είδη πάπιας
:
  • το Γκισάρι Aythya ferina
  • τον Θαλασσοκόρακα Phalacrocorax aristotelis
Διάφορα είδη τσίχλας μπορούν να παρατηρηθούν τον χειμώνα ιδιαίτερα σε συστάδες δένδρων.

H μετανάστευση πουλιών στη Μήλο
Στη Μήλο, όπως ισχύει γενικά για την Ελλάδα, η ορνιθοπανίδα παρουσιάζει διαφορές ανάμεσα στην άνοιξη και το φθινόπωρο. Την άνοιξη, κατά κανόνα παρατηρούνται περισσότερα είδη πουλιών από ότι το φθινόπωρο. Επίσης οι πυκνότητες του κάθε είδους σε κάθε βιότοπο είναι διαφορετικές τις δύο εποχές.

Η μετανάστευση πουλιών στην Ελλάδα αρχίζει το φθινόπωρο, κατά τις αρχές ή τα μέσα Αυγούστου μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου ή τις αρχές Νοεμβρίου και την άνοιξη από τα μέσα Μαρτίου μέχρι τα μέσα Μαΐου.

Αρκετά είδη αρπακτικών πουλιών όταν μεταναστεύουν χρησιμοποιούν τα νησιά σαν γέφυρες.
Μερικά από αυτά τα είδη είναι:

  • ο Σφηκιάρης Pernis apivorus
  • ο Ψαραετός Pandion haliaaetus
  • ο Βαλτόκιρκος Circus cyaneus
  • το Μαυροκιρκίνεζο Falco vespertinus
  • ο Πετρίτης Falco peregrinus
  • το Βραχοκιρκίνεζο Falco tinnunculus
Αυτά τα είδη έχουν παρατηρηθεί στη Μήλο κατά τις μεταναστευτικές περιόδους.

Δακτυλίωση πουλιών
Η δακτυλίωση είναι μία από τις επιστημονικές μεθόδους που χρησιμοποιούνται για τη μελέτη των άγριων πουλιών. Συγκεκριμένα, συγκεντρώνονται πληροφορίες σχετικά με τις μεταναστεύσεις και τις άλλες μετακινήσεις των πουλιών, τη διάρκεια ζωής τους, τη θνησιμότητα, τον ρυθμό ανάπτυξής τους, καθώς και τη σωματομετρία τους.

Τοποθετώντας ένα δαχτυλίδι, το οποίο έχει χαραγμένο πάνω του έναν μοναδικό αριθμό, στο πόδι ενός πουλιού, μπορούμε να αναγνωρίσουμε το συγκεκριμένο άτομο, σε περίπτωση που ξαναβρεθεί, νεκρό ή ζωντανό, σε οποιοδήποτε σημείο της γης. Η δακτυλίωση γίνεται από εκπαιδευμένα άτομα και μόνο εφόσον κατέχουν ειδική άδεια.

Το φθινόπωρο του 2006 διοργανώθηκαν για πρώτη φορά δακτυλιώσεις πουλιών στη Μήλο. Τα αποτελέσματα ήταν πολύ σημαντικά, με συνέπεια να οργανωθούν πάλι δακτυλιώσεις την άνοιξη του 2007, όπου και δακτυλιώθηκαν περίπου 1600 πουλιά.


Ο Μαυροπετρίτης Falco eleonorae
Ο Μαυροπετρίτης είναι ένα είδος μεταναστευτικού γερακιού μετρίου μεγέθους. Ο παγκόσμιος αναπαραγωγικός πληθυσμός του είναι περίπου 6250 ζευγάρια. Το είδος φωλιάζει σε αποικίες αποκλειστικά στην περιοχή της Μεσογείου και κάποιων νησιών του ανατολικού Ατλαντικού. Στα ελληνικά νησιά φωλιάζουν περίπου το 73% των ζευγαριών παγκοσμίως.

Ο Μαυροπετρίτης έρχεται στη Μεσόγειο από τον Μάιο αλλά ο μεγαλύτερος πληθυσμός του έρχεται τον Ιούλιο. Περνάει τον χειμώνα του στην ανατολική Αφρική και κυρίως στη Μαδαγασκάρη. Φωλιάζει σε φυσικές κοιλότητες των βράχων. Το καλοκαίρι τρέφεται κυρίως με έντομα όπως πεταλούδες, νυχτοπεταλούδες, ακρίδες και λιβελλούλες. Αντίθετα το φθινόπωρο, από τα μέσα Αυγούστου, τρέφεται και ταΐζει τα μικρά του, με μικρά μεταναστευτικά πουλιά.



Brau Kat Site Search

Homepage > Ξενοιασιά στη Φύση ! > Παρατήρηση άγριας Φύσης > Παρατήρηση Πουλιών